Chia 26 hay 22 ngày để tính lương giờ?

Mọi phép tính tiền tăng ca đều bắt đầu từ một con số: đơn giá tiền lương giờ. Các hệ số 150%, 200%, 300% đều nhân lên từ con số này. Nếu đơn giá giờ sai, toàn bộ tiền tăng ca sai theo — và sai lệch không nhỏ.

Công thức và chỗ gây tranh cãi

Đơn giá giờ = Lương tháng ÷ (Số ngày công trong tháng × Số giờ làm việc mỗi ngày)

Số giờ mỗi ngày hầu như luôn là 8. Chỗ gây tranh cãi là số ngày công trong tháng.

Cùng lương tháng 10.000.000 đồng:

Chênh lệch giữa chia 26 và chia 22 là gần 9.000 đồng mỗi giờ, tức 18%. Với 40 giờ tăng ca mỗi tháng ở hệ số 150%, khác biệt là hơn 520.000 đồng.

Căn cứ pháp lý: theo thỏa thuận, không có số cố định

Pháp luật lao động không ấn định một con số duy nhất. Nghị định 145/2020/NĐ-CP quy định tiền lương giờ thực trả được tính trên cơ sở tiền lương thực trả của công việc đang làm trong tháng, chia cho số giờ thực tế làm việc trong tháng.

Nghĩa là con số đúng phụ thuộc:

1. Chế độ làm việc của bạn theo hợp đồng lao động — làm 6 ngày/tuần hay 5 ngày/tuần.
2. Thang bảng lương và nội quy của công ty.
3. Số ngày làm việc thực tế trong tháng đó.

Làm 6 ngày/tuần

Nghỉ chủ nhật, làm thứ Hai đến thứ Bảy. Một tháng có khoảng 26 ngày làm việc. Chia 26 là hợp lý.

Làm 5 ngày/tuần

Nghỉ thứ Bảy và Chủ nhật. Một tháng có khoảng 21–23 ngày làm việc, trung bình khoảng 22. Chia 22 là hợp lý.

Đây là điểm nhiều công ty làm sai: áp dụng chế độ làm 5 ngày/tuần cho người lao động nhưng vẫn chia 26 ngày khi tính lương giờ, khiến đơn giá giờ thấp hơn thực tế và tiền tăng ca bị tính thiếu.

Số ngày thực tế trong tháng

Chặt chẽ nhất là dùng số ngày làm việc thực tế của tháng đó, vì các tháng không giống nhau.

Ví dụ với chế độ làm 5 ngày/tuần:

Cách này cho đơn giá giờ biến động theo tháng, phức tạp hơn khi làm bảng lương, nên nhiều công ty chọn một con số cố định cho đơn giản. Công cụ tính tiền làm thêm giờ trên trang này cho bạn nhập số ngày thực tế nếu cần.

Lương tháng nào được dùng để chia?

Một câu hỏi quan trọng không kém: lương tháng ở đây là lương cơ bản hay tổng thu nhập?

Theo quy định, cơ sở tính là tiền lương thực trả của công việc đang làm trong tháng mà người lao động làm thêm giờ, không bao gồm:

• Tiền lương làm thêm giờ, tiền lương trả thêm khi làm việc ban đêm
• Tiền thưởng theo kết quả, tiền thưởng sáng kiến
• Tiền ăn giữa ca
• Các khoản hỗ trợ xăng xe, điện thoại, đi lại, tiền nhà ở, tiền giữ trẻ, nuôi con nhỏ
• Hỗ trợ khi có thân nhân qua đời, kết hôn, sinh nhật
• Trợ cấp cho người lao động gặp hoàn cảnh khó khăn, bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp

Nghĩa là nhiều khoản phụ cấp bị loại khỏi cơ sở tính lương giờ. Đây là chỗ thứ hai hay gây tranh chấp: người lao động tính trên tổng thu nhập, công ty tính trên lương cơ bản.

Cách kiểm tra hợp đồng của bạn

Hãy tìm ba thông tin này trong hợp đồng lao động và nội quy công ty:

1. Chế độ làm việc: số ngày làm việc mỗi tuần và số giờ mỗi ngày. Thường nằm ở điều khoản về thời giờ làm việc.
2. Mức lương dùng làm cơ sở tính các chế độ: hợp đồng thường ghi rõ lương cơ bản và các khoản phụ cấp riêng.
3. Cách tính tiền làm thêm giờ: một số công ty ghi rõ công thức và số ngày dùng để chia trong nội quy hoặc thỏa ước lao động tập thể.

Nếu không tìm thấy thông tin về số ngày dùng để chia, hãy hỏi trực tiếp bộ phận nhân sự. Đây là thông tin bạn có quyền biết.

Khi số liệu không khớp

Nếu bạn tính ra tiền tăng ca cao hơn số công ty trả, nguyên nhân thường là một trong bốn điều sau, theo thứ tự phổ biến:

1. Số ngày dùng để chia khác nhau — bạn chia 22, công ty chia 26.
2. Mức lương cơ sở khác nhau — bạn tính trên tổng thu nhập, công ty tính trên lương cơ bản.
3. Loại ngày bị xác định khác — bạn tính là ngày nghỉ hằng tuần, công ty tính là ngày thường vì đã sắp xếp ngày nghỉ bù.
4. Giờ ban đêm không được tính đúng — làm thêm ban đêm ngày thường là 200%, không phải 150% cộng 30%.

Cách làm hiệu quả: tính lại bằng công cụ với đúng các thông số trong hợp đồng, rồi mang bảng tính chi tiết đến trao đổi với bộ phận nhân sự. Phần lớn sai lệch là do khác cách hiểu, không phải cố ý, và được giải quyết ngay khi hai bên đặt số liệu cạnh nhau.

Nếu công ty vẫn trả thấp hơn mức sàn pháp luật quy định, bạn có thể phản ánh lên công đoàn cơ sở hoặc khiếu nại tới cơ quan quản lý lao động địa phương.

Thử với số liệu của bạn

Công cụ tính tiền làm thêm giờ cho bạn chọn cách chia 26, 24, 22 ngày hoặc nhập số ngày công thực tế, và hiện ngay đơn giá giờ tương ứng. Hãy thử cả hai cách chia để thấy khác biệt với trường hợp cụ thể của bạn.