Làm thêm giờ ban đêm ngày thường được trả 200%, không phải 180% như nhiều người tính. Khác biệt 20% này đến từ một thành phần mà rất nhiều bảng lương bỏ sót.
Cách tính sai phổ biến
Lập luận có vẻ hợp lý: làm thêm ngày thường là 150%, làm đêm được thêm 30%, vậy cộng lại là 180%.
Cách tính này thiếu một thành phần. Điều 57 Nghị định 145/2020/NĐ-CP quy định tiền lương làm thêm giờ vào ban đêm gồm ba phần, không phải hai.
Ba thành phần theo quy định
Tiền làm thêm giờ ban đêm =
Hệ số làm thêm giờ của loại ngày đó
+ 30% đơn giá giờ ngày làm việc bình thường
+ 20% × đơn giá giờ BAN NGÀY CỦA NGÀY TƯƠNG ỨNG
Thành phần thứ ba là chỗ bị bỏ sót. Nó không phải 20% của đơn giá giờ ngày thường, mà 20% của đơn giá giờ ban ngày của chính loại ngày đó — tức đã bao gồm hệ số 100%, 200% hoặc 300% tùy ngày.
Tính ra con số cụ thể
Ngày làm việc bình thường
150% (hệ số làm thêm)
+ 30% (phụ cấp làm đêm)
+ 20% × 100% = 20%
= 200%
Ngày nghỉ hằng tuần
200% (hệ số làm thêm)
+ 30% (phụ cấp làm đêm)
+ 20% × 200% = 40%
= 270%
Ngày lễ, Tết, ngày nghỉ có hưởng lương
300% (hệ số làm thêm)
+ 30% (phụ cấp làm đêm)
+ 20% × 300% = 60%
= 390%
Bảng hệ số đầy đủ
| Loại ngày | Làm thêm ban ngày | Làm thêm ban đêm | Chênh lệch |
|---|---|---|---|
| Ngày làm việc bình thường | 150% | 200% | +50% |
| Ngày nghỉ hằng tuần | 200% | 270% | +70% |
| Ngày lễ, Tết | 300% | 390% | +90% |
Càng làm thêm ban đêm vào ngày có hệ số cao thì phần cộng thêm càng lớn, vì thành phần thứ ba nhân với hệ số của chính ngày đó.
Ban đêm được tính từ mấy giờ?
Giờ làm việc ban đêm được tính từ 22 giờ đến 6 giờ sáng ngày hôm sau. Áp dụng thống nhất trên toàn quốc.
Nếu ca làm thêm của bạn bắt đầu từ 20 giờ và kết thúc lúc 24 giờ, chỉ 2 giờ cuối (từ 22 đến 24 giờ) được tính theo hệ số ban đêm; 2 giờ đầu tính theo hệ số ban ngày.
Ví dụ bằng số
Lấy lương tháng 10.400.000 đồng, chia 26 ngày × 8 giờ, nên đơn giá giờ đúng bằng 50.000 đồng cho dễ đối chiếu.
| Tình huống | Số giờ | Hệ số | Tiền |
|---|---|---|---|
| Làm thêm ngày thường, ban ngày | 1 | 150% | 75.000 đ |
| Làm thêm ngày thường, ban đêm | 1 | 200% | 100.000 đ |
| Làm thêm chủ nhật, ban ngày | 1 | 200% | 100.000 đ |
| Làm thêm chủ nhật, ban đêm | 1 | 270% | 135.000 đ |
| Làm thêm ngày lễ, ban ngày | 1 | 300% | 150.000 đ |
| Làm thêm ngày lễ, ban đêm | 1 | 390% | 195.000 đ |
Ví dụ một ca cụ thể: bạn làm thêm 6 giờ vào ngày thường, từ 18 giờ đến 24 giờ.
- Từ 18 đến 22 giờ: 4 giờ ban ngày × 150% = 4 × 75.000 = 300.000 đồng
- Từ 22 đến 24 giờ: 2 giờ ban đêm × 200% = 2 × 100.000 = 200.000 đồng
- Tổng: 500.000 đồng
Nếu tính nhầm cả 6 giờ là ban ngày, bạn chỉ nhận 450.000 đồng — thiếu 50.000 đồng.
Làm ca đêm trong giờ chuẩn thì khác
Cần phân biệt hai trường hợp:
Làm thêm giờ vào ban đêm — bạn làm vượt giờ chuẩn, vào khung 22h–6h. Áp dụng hệ số 200%, 270% hoặc 390% như trên.
Làm việc ban đêm trong giờ chuẩn — đây là ca đêm bình thường của bạn, không phải tăng ca. Bạn được trả thêm tối thiểu 30% đơn giá giờ ngày làm việc bình thường, cộng vào lương tháng.
Ví dụ: công nhân làm ca đêm 8 tiếng từ 22 giờ đến 6 giờ, đây là ca chính thức. Với đơn giá giờ 50.000 đồng, phụ cấp làm đêm là 50.000 × 30% × 8 = 120.000 đồng cho ca đó, cộng vào lương bình thường.
Công cụ tính tiền làm thêm giờ có ô riêng cho số giờ làm ca đêm trong giờ chuẩn, tách khỏi phần tăng ca.
Phần nào được miễn thuế thu nhập cá nhân
Pháp luật thuế miễn thuế TNCN cho phần tiền lương làm thêm giờ, làm việc ban đêm trả cao hơn so với đơn giá tiền lương giờ của ngày làm việc bình thường.
Với 1 giờ làm thêm ban đêm ngày thường (hệ số 200%, 100.000 đồng):
- 50.000 đồng (tương đương 100% lương giờ bình thường) → chịu thuế
- 50.000 đồng (phần trả cao hơn) → miễn thuế
Với 1 giờ làm thêm ban đêm ngày lễ (hệ số 390%, 195.000 đồng):
- 50.000 đồng → chịu thuế
- 145.000 đồng → miễn thuế
Tỷ lệ miễn thuế càng cao khi hệ số càng lớn. Đây là lý do thu nhập từ tăng ca có gánh nặng thuế nhẹ hơn lương thường cùng số tiền.
Giới hạn giờ làm thêm vẫn áp dụng
Dù trả hệ số cao, giờ làm thêm vẫn bị giới hạn:
- Không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong một ngày, tức tối đa 4 giờ với ngày làm 8 giờ
- Không quá 40 giờ mỗi tháng
- Không quá 200 giờ mỗi năm; một số ngành đặc thù như dệt may, điện tử, chế biến thủy sản được tới 300 giờ mỗi năm
Làm thêm giờ phải có sự đồng ý của người lao động. Công cụ trên trang này sẽ hiện cảnh báo khi tổng giờ bạn nhập vượt 40 giờ mỗi tháng.
Tự kiểm tra bảng lương
Nếu bảng lương của bạn ghi hệ số làm thêm ban đêm là 180%, 230% hoặc 330%, công ty đang thiếu thành phần thứ ba. Ba con số đúng là 200%, 270% và 390%.
Hãy tính lại bằng công cụ với đúng số giờ của bạn và mang bảng chi tiết đến trao đổi với bộ phận nhân sự. Đây là sai sót khá phổ biến và thường được sửa ngay khi được chỉ ra, vì căn cứ pháp lý rất rõ ràng.