Bảo hiểm bắt buộc không tính trên toàn bộ lương của bạn mãi mãi. Có một mốc lương mà từ đó trở lên, số tiền bảo hiểm bạn đóng ngừng tăng dù lương tăng tiếp. Mốc đó gọi là trần đóng bảo hiểm.
Hiểu rõ trần này giúp bạn giải thích được vài hiện tượng khiến nhiều người thắc mắc: vì sao người lương 50 triệu và người lương 100 triệu đóng BHXH giống nhau, và vì sao tỷ lệ thực nhận của người lương cao lại nhỉnh hơn.
Hai trần khác nhau cho ba loại bảo hiểm
Điểm hay bị nhầm: không phải cả ba khoản bảo hiểm dùng chung một trần.
| Loại bảo hiểm | Trần | Căn cứ |
|---|---|---|
| BHXH và BHYT | 20 lần mức tham chiếu | Điều 31 Luật BHXH 2024 |
| BHTN | 20 lần lương tối thiểu vùng | Luật Việc làm 2025 |
Luật BHXH 2024 dùng khái niệm mức tham chiếu thay cho lương cơ sở. Trong giai đoạn chuyển tiếp, khi lương cơ sở chưa bị bãi bỏ, mức tham chiếu bằng đúng lương cơ sở (khoản 13 Điều 141).
Mức tham chiếu là một con số duy nhất áp dụng toàn quốc. Lương tối thiểu vùng khác nhau theo bốn vùng, nên trần BHTN của bạn phụ thuộc nơi bạn làm việc.
Trần BHXH và BHYT
Lương cơ sở hiện là 2.530.000 đồng/tháng, áp dụng từ 01/7/2026 theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP (tăng từ mức 2.340.000 đồng trước đó). Vậy trần đóng BHXH và BHYT là:
20 × 2.530.000 = 50.600.000 đồng/tháng
Nghĩa là dù lương bạn 60 triệu, 100 triệu hay 300 triệu, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH và BHYT chỉ là 50.600.000 đồng.
Số tiền đóng tối đa của người lao động:
| Khoản | Tỷ lệ | Mức đóng tối đa |
|---|---|---|
| BHXH | 8% | 4.048.000 đ |
| BHYT | 1,5% | 759.000 đ |
Phần người sử dụng lao động đóng cũng bị giới hạn tương tự: BHXH 17,5% × 50.600.000 = 8.855.000 đồng, BHYT 3% × 50.600.000 = 1.518.000 đồng.
Trần BHTN theo vùng
Trần BHTN bằng 20 lần lương tối thiểu vùng, nên khác nhau theo địa bàn:
| Vùng | Lương tối thiểu vùng | Trần đóng BHTN | BHTN tối đa (1%) |
|---|---|---|---|
| Vùng I | 5.310.000 đ | 106.200.000 đ | 1.062.000 đ |
| Vùng II | 4.730.000 đ | 94.600.000 đ | 946.000 đ |
| Vùng III | 4.140.000 đ | 82.800.000 đ | 828.000 đ |
| Vùng IV | 3.700.000 đ | 74.000.000 đ | 740.000 đ |
Trần BHTN cao hơn trần BHXH khá nhiều, nên với phần lớn người lao động, trần BHXH là trần chạm trước.
Điều gì xảy ra khi lương vượt trần
Hãy xem ba mức lương để thấy rõ:
| Lương gross | BHXH (8%) | BHYT (1,5%) | BHTN (1%) | Tổng bảo hiểm |
|---|---|---|---|---|
| 40 triệu | 3.200.000 đ | 600.000 đ | 400.000 đ | 4.200.000 đ |
| 50,6 triệu | 4.048.000 đ | 759.000 đ | 506.000 đ | 5.313.000 đ |
| 60 triệu | 4.048.000 đ | 759.000 đ | 600.000 đ | 5.407.000 đ |
| 100 triệu | 4.048.000 đ | 759.000 đ | 1.000.000 đ | 5.807.000 đ |
| 150 triệu | 4.048.000 đ | 759.000 đ | 1.062.000 đ | 5.869.000 đ |
Từ 50,6 triệu trở lên, BHXH và BHYT đứng yên. Chỉ BHTN còn tăng, cho đến khi lương đạt 106,2 triệu đồng (ở vùng I) thì BHTN cũng dừng.
Từ mốc 106,2 triệu đồng trở lên, tổng bảo hiểm của người làm ở vùng I cố định ở 5.869.000 đồng/tháng, không tăng nữa dù lương bao nhiêu.
Tại sao người lương cao có tỷ lệ thực nhận nhỉnh hơn ở khoản bảo hiểm
Vì bảo hiểm bị chặn trần nên tỷ lệ bảo hiểm trên lương giảm dần khi lương tăng:
| Lương gross | Tổng bảo hiểm | % trên lương |
|---|---|---|
| 20 triệu | 2.100.000 đ | 10,5% |
| 50,6 triệu | 5.313.000 đ | 10,5% |
| 100 triệu | 5.807.000 đ | 5,8% |
| 200 triệu | 5.869.000 đ | 2,9% |
Tuy nhiên đừng kết luận người lương cao nhẹ gánh hơn. Thuế thu nhập cá nhân thì không có trần và tăng theo bậc lũy tiến, nên tổng gánh nặng thuế và bảo hiểm của người lương cao vẫn lớn hơn nhiều.
Mặt khác của trần: quyền lợi cũng bị chặn
Trần đóng không chỉ giới hạn số tiền bạn phải đóng, mà còn giới hạn quyền lợi bạn nhận về sau. Mức hưởng các chế độ được tính trên tiền lương làm căn cứ đóng, nên:
- Lương hưu của bạn tính trên mức bình quân tiền lương đóng BHXH, vốn đã bị chặn ở trần.
- Trợ cấp thai sản, ốm đau cũng tính trên mức đóng.
- Trợ cấp thất nghiệp có trần riêng còn ngặt hơn: không quá 5 lần lương tối thiểu vùng.
- BHXH một lần tính trên mức bình quân tiền lương đóng.
Người thu nhập rất cao vì vậy nên xem bảo hiểm bắt buộc là lớp bảo vệ cơ bản, và tự chuẩn bị thêm cho phần vượt trần.
Trần đóng thay đổi khi nào?
Trần đóng không phải con số cố định — nó bằng 20 lần mức tham chiếu hoặc lương tối thiểu vùng, nên tự động thay đổi mỗi khi hai mức này được điều chỉnh.
Điều này vừa xảy ra: từ 01/7/2026 lương cơ sở tăng từ 2,34 lên 2,53 triệu đồng, kéo trần đóng BHXH và BHYT từ 46,8 lên 50,6 triệu đồng. Người có lương trên 46,8 triệu đồng từ đó phải đóng nhiều hơn trước. Đây là điều cần theo dõi nếu thu nhập của bạn nằm quanh mốc trần.
Theo PRD của trang này, chúng tôi lưu mọi hằng số pháp lý trong một file cấu hình có ghi ngày hiệu lực và văn bản gốc, nên khi mức lương cơ sở hoặc lương tối thiểu vùng thay đổi, các công cụ sẽ được cập nhật cùng lúc và ghi rõ ngày.
Kiểm tra trường hợp của bạn
Công cụ tính lương gross net trên trang này tự động áp trần và hiện ghi chú khi lương của bạn vượt trần. Bạn sẽ thấy dòng thông báo cho biết khoản nào đang được tính trên mức trần thay vì trên lương thật.